Cookies en online tracking: wat weten websites eigenlijk over jou?
Bijgewerkt op: 5 dagen geleden
Privacy Achter die ene klik op “Alles accepteren” bij een cookiebanner gebeurt meer dan je denkt.
Je opent een website en meteen verschijnt er een cookiemelding. Even wegklikken en door. Maar wat gebeurt er eigenlijk met die cookies en wat betekent online tracking voor je privacy?
Wat zijn cookies?
Cookies zijn kleine bestanden die een website of app op je computer, smartphone of tablet plaatsen tijdens je bezoek. Er zijn drie soorten: functionele, analytische en overige cookies.
Functionele cookies zorgen dat een website goed werkt. Ze onthouden bijvoorbeeld je taalkeuze, je inloggegevens en wat er in je winkelmandje zit.
Analytische cookies meten onder meer hoeveel bezoekers er komen en welke pagina’s het meest worden bekeken, zodat de eigenaar de site kan verbeteren.
Overige cookies, waaronder tracking cookies, volgen je gedrag.
Wanneer wordt het tracking?
Tracking cookies verzamelen gegevens over waarop je klikt, hoe lang je pagina’s bekijkt en welke onderwerpen je interessant vindt. Dat gebeurt niet op één website, maar op alle websites en apps waar dezelfde tracker actief is. Zo ontstaat een profiel met je interesses, politieke voorkeur of gezinssituatie. Advertentiebedrijven gebruiken dat profiel om je gerichte advertenties te tonen. Daarbij worden vaak persoonsgegevens verwerkt. Inmiddels bestaan er ook technieken die je zelfs zonder cookies herkennen, zoals browser fingerprinting, waarbij de unieke instellingen van je apparaat als vingerafdruk dienen. Wat zeggen de regels?
Voor functionele cookies hoeft een website je geen toestemming te vragen, maar wel te informeren, bijvoorbeeld in de privacyverklaring. Hetzelfde geldt voor analytische cookies die weinig invloed hebben op je privacy. Voor tracking cookies is je expliciete toestemming verplicht en de website moet duidelijk uitleggen wat er met je gegevens gebeurt. Een vooraf aangevinkt hokje bij de toestemmingsvraag is niet toegestaan, je moet dus zelf actief akkoord geven. Ook mag een website je niet verplichten om cookies te accepteren voordat je de inhoud kunt lezen: volgens de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) is zo’n cookiemuur in strijd met de huidige regels. De AP startte in 2024 vijf onderzoeken naar cookiebanners en in alle gevallen overtraden de organisaties de wet. Toch blijft weigeren in de praktijk lastig: de Consumentenbond meldt dat cookies weigeren vaak te omslachtig is.
Eerder schreven we al eens over de privacyrisico's van AI-chatbots. Lees hieronder meer:
Wat zijn de risico’s?
Privacy: door je gedrag over meerdere websites en apps te volgen, kunnen trackers een gedetailleerd profiel van je maken over je interesses, je politieke voorkeur, je gezinssituatie of zelfs je gezondheid. Veel mensen weten niet dat dit gebeurt, laat staan met wie die gegevens worden gedeeld.
Beïnvloeding: op basis van je profiel zie je gerichte advertenties en aanbevelingen. Dat voelt handig, maar het kan ook je keuzes sturen. Je ziet steeds meer wat bij je past en minder wat daarbuiten valt, waardoor je soms zonder het te merken bepaalde beslissingen neemt.
Datalekken: hoe meer gegevens er over je worden verzameld en opgeslagen, hoe groter de kans dat er iets misgaat. Als een bedrijf wordt gehackt of onzorgvuldig met data omgaat, kunnen je gegevens in verkeerde handen vallen.
Zo houd je grip op je gegevens
Kies bewust: klik niet automatisch op “Alles accepteren”. Weigeren mag en de site blijft meestal prima te gebruiken.
Ruim op: verwijder cookies regelmatig via je browserinstellingen. Daarmee trek je ook je toestemming weer in: bij je volgende bezoek wordt er opnieuw naar gevraagd.
Gebruik bescherming: veel browsers hebben ingebouwde trackingbescherming en er zijn extensies die trackers blokkeren.
Let op bij incognito: deze modus verwijdert je sporen op je eigen apparaat, maar websites en aanbieders kunnen je nog steeds volgen.
Pas advertentie-instellingen aan: bij diensten als Google kun je gepersonaliseerde advertenties zelf uitzetten.
Een paar seconden nadenken bij de cookiemelding scheelt je veel gegevens die je liever voor jezelf houdt.
Tot slot
Cookies zijn niet per se slecht, maar het is goed om te weten wat je toestaat. Een paar seconden nadenken bij de cookiemelding scheelt je veel gegevens die je liever voor jezelf houdt.
Benieuwd hoe de DigiFabriek jongeren en scholen helpt om bewust met privacy en digitale technologie om te gaan?
Opmerkingen