Dataprivacy in tijden van hacks
In het digitale tijdperk regelen we vanuit huis zaken waarvoor we vroeger de deur uit moesten. Van concertkaartjes en boodschappen tot films en series: online is bijna alles binnen handbereik. Dat gemak heeft echter ook een keerzijde. We laten steeds meer persoonlijke gegevens online achter, en die zijn ook interessant voor criminelen.
Een kleine greep uit recente hacks:
Juli 2025: bij Clinical Diagnostics in Rijswijk werden gegevens buitgemaakt van 700.000 mensen die deelnamen aan bevolkingsonderzoeken.
Februari 2026: bij telecomprovider Odido kwamen gegevens van 800.000 klanten op straat te liggen.
Waarom zijn deze gegevens interessant voor criminelen?
Gestolen persoonsgegevens kunnen op verschillende manieren worden misbruikt. Zo kunnen criminelen identiteitsfraude plegen, gegevens online doorverkopen of ze gebruiken voor phishing en helpdeskfraude. Met persoonlijke informatie kunnen slachtoffers bovendien veel gerichter worden benaderd. Gevoelige gegevens kunnen zelfs worden ingezet voor afpersing.
Wat kun je zelf doen?
Tegen een hack bij een groot bedrijf kun je als individu helaas weinig doen. Je kunt achteraf wel controleren of jouw gegevens onderdeel zijn van een datalek. Belangrijker is om vooraf bewust om te gaan met je gegevens.
Vraag jezelf bijvoorbeeld af of het echt nodig is om bepaalde gegevens op een website achter te laten. Gebruik daarnaast sterke, unieke wachtwoorden. Een naam van een kind of huisdier is voor criminelen vaak eenvoudig te achterhalen. Gebruik ook niet voor iedere website hetzelfde wachtwoord: zo voorkom je dat één datalek direct toegang geeft tot meerdere accounts. Een wachtwoordmanager kan ook helpen bij het genereren en veilig opslaan van sterke wachtwoorden.
Stel daarnaast waar mogelijk twee-factor-authenticatie in en wees voorzichtig met links in e-mails of berichten. Vertrouw je een link niet? Klik er dan niet op.
Ook bij online aankopen is het verstandig om een onbekende webshop eerst te controleren. Zoek bijvoorbeeld naar ervaringen van andere klanten op platforms zoals Trustpilot.
En als laatste tip: als je het idee hebt dat een organisatie zich niet houdt aan privacyregels, meldt dit bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Bij voldoende tips kan de AP een onderzoek instellen naar de organisatie.
Gezond verstand blijft belangrijk
Je kunt jezelf nooit volledig beschermen tegen een datalek. Sommige gegevens, zoals medische gegevens of informatie die nodig is voor een telefoonabonnement, worden nu eenmaal door organisaties geregistreerd. Daar heb je niet altijd invloed op.
Waar je wél invloed op hebt, is hoe je zelf met je gegevens en online veiligheid omgaat. Wees bewust van wat je deelt, gebruik sterke en unieke wachtwoorden en blijf alert. Als iets niet betrouwbaar voelt, doe het dan niet.
Benieuwd hoe de DigiFabriek jongeren en scholen helpt om bewust en kritisch met hun privacy om te gaan?
Opmerkingen