Startphone: een mooi begin, maar we zijn er nog niet
- DigiFabriek
- 20 jun
- 2 minuten om te lezen
Bijgewerkt op: 20 jul
Afgelopen week lanceerde Odido 'Startphone': een app waarmee ouders telefoonfuncties zoals berichtenapps en sociale media gefaseerd kunnen uitrollen op de telefoon van hun kind, op basis van leeftijd en ontwikkelingsfase. Daarnaast bevat de app tips over schermgebruik en hoe je met je kind erover in gesprek kan gaan. De app is ontwikkeld in samenwerking met wetenschappers Ina Koning (VU) en Wouter van den Bos (UvA) en sluit aan op de richtlijn 'Gezond Schermgebruik' van de Rijksoverheid uit 2025.
De DigiFabriek juicht dit soort initiatieven toe. Startphone leert kinderen namelijk in een veilige omgeving, gefaseerd en onder begeleiding te oefenen met een mobieltje en sociale media. Mediawijsheid is immers niet iets wat je alleen uit een boek leert, maar vooral ook een vaardigheid die je zelf moet oefenen. Mede hierom zijn we ook geen voorstander van een algeheel leeftijdsverbod voor social media. Dat ontneemt kinderen de kans om, met begeleiding, bewust met sociale media te leren omgaan.
En de voordelen dan?
Laten we ook niet vergeten dat sociale media voor sommige jongeren duidelijke voordelen heeft. Het kan jongeren verbinden met leeftijdsgenoten en gelijkgestemden. Dat laatste is voor minderheidsgroepen extra waardevol, omdat zij in hun directe omgeving niet altijd mensen tegenkomen die hetzelfde zijn of hen echt begrijpen.
Sociale media als hoofdoorzaak voor vermindering van het welzijn van jongeren?
Desondanks worden sociale media regelmatig afgeschilderd als de hoofdschuldige voor de recente afname in mentaal welzijn onder jongeren. Veel wetenschappelijke onderzoeken vinden echter zelden een direct oorzaak-gevolg verband tussen de twee. Wel zien onderzoekers soms een relatie, tussen veelvuldig sociale mediagebruik en bijvoorbeeld verergering van bestaande problemen, zoals depressie. Hoe groot die impact is, hangt sterk af van persoonlijke factoren (zoals leeftijd en persoonlijkheid) en de manier van gebruik (zoals schermtijd en het soort content dat je consumeert). Wetenschappers gaan ervan uit dat factoren zoals armoede, jeugdtrauma, of prestatiedruk ook een grote rol kunnen spelen in het verminderde mentale welzijn van jongeren. In plaats van sociale media als dé oorzaak te bestempelen verdient het probleem daarom een brede blik die alle mogelijke sociale, economische en omgevingsfactoren in ogenschouw neemt.
Er is meer nodig
Tot slot kan een app zoals Startphone niet op zichzelf staan. Schadelijke elementen van sociale media apps, zoals verslavende ontwerpkeuzes, worden hiermee niet weggenomen. Dit betekent dat kinderen hier later in de puberteit alsnog mee in aanraking komen. Daarom blijft het cruciaal om:
Schadelijke elementen van (sociale media) platforms snel te beperken, bij voorkeur met strenge regulering vanuit overheden.
Te investeren in goede voorlichting aan jongeren, op school én thuis, gecombineerd met de ruimte om dit ook echt toe te passen in hun digitale leven.
Dus Startphone is een goed begin, maar een gezonde digitale opvoeding vraagt om meer dan één app. De uitdaging ligt niet alleen bij ouders en kinderen, maar ook bij overheden en platforms om samen een veilige digitale omgeving te creëren.
Benieuwd hoe wij leerlingen helpen verantwoord met hun telefoon om te gaan?
Opmerkingen